Signalisatie en veiligheid: het perfecte huwelijk.

Ieder bedrijf is verantwoordelijk voor de veiligheid van zijn bezoekers.
Maar om een veilige werkplek te creëren, heb je wel de medewerking nodig van iedereen die in het bedrijf aanwezig is. Veiligheid is namelijk voor een groot deel afhankelijk van gedrag. Je kunt echter niet van iedere bezoeker verwachten dat hij of zij bij het betreden van het bedrijf een lijst met risico’s en veiligheidsinformatie doorneemt. Daarom is er signalisatie: stickers of borden die gewenst, verplicht of juist verboden gedrag aangeven.

Uit veiligheidsoogpunt is het belangrijk dat iedereen deze aanwijzingen goed begrijpt. Gelukkig zijn er internationale afspraken gemaakt over hoe de veiligheidssignalisatie eruit moet zien. Dit is erg praktisch: hierdoor weet je bijvoorbeeld altijd de nooduitgang te vinden, zelfs als je nog niet eerder in het gebouw bent geweest. Omdat in plaats van tekst vooral gebruik wordt gemaakt van kleuren en pictogrammen, begrijp je de borden ook als je de plaatselijke taal niet machtig bent. Handig, want er komen steeds vaker werknemers uit andere Europese landen over de vloer die ook moeten begrijpen welke regels er gelden en wat voor gevaren er zijn.

Inventarisatie

Voordat je de signalisatie kunt gaan aanbrengen, moet je inventariseren wat er nodig is. Hoe lopen de evacuatieroutes? Waar zijn er specifieke risico’s? Welke maatregelen zijn er nodig om deze risico’s te voorkomen?

Een goed startpunt hiervoor is de risicoanalyse die is opgenomen in het preventieplan. Ieder bedrijf is verplicht om iedere vijf jaar een reventieplan op te stellen. De risicoanalyse is hier een onderdeel van. Hierin is te vinden
welke specifieke risico’s er gelden voor het bedrijf, maar ook welke maatregelen er zijn getroffen om die risico’s weg te nemen. Vaak kun je hierbij aansluiten met de signalisatie, bijvoorbeeld door te wijzen op het verplichte gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

Evacuatie en redding

De meest voorkomende signalisatie heeft te maken met evacuatie en redding. Het maakt niet uit hoe groot of klein het bedrijf is: je moet altijd duidelijk aangeven waar de uitgangen zich bevinden en hoe je deze uitgangen op de snelste manier bereikt. In een noodsituatie heb je natuurlijk geen tijd om te zoeken naar de juiste route, en het is voor het ordelijk verloop van de evacuatie ook belangrijk dat iedereen dezelfde routes gebruikt.

Alle signalisatie die te maken heeft met het ontruimen van het bedrijfsterrein is groen van kleur. Dit zie je terug in de borden waarmee de nooduitgangen en de verzamelplaats worden aangegeven. Groen wordt ook gebruikt voor de logo’s die de plaats van hulpmaterialen aangeven, zoals
de verbandtrommel, AED, nooddouche, oogdouche of evacuatiestoel.

Sinds 2015 zijn de pictogrammen waarmee de vluchtweg wordt aangeduid iets aangepast. Voorheen stonden er drie logo’s op het bord: een rennend mannetje, een pijl en een deur. Op de nieuwe borden zijn de deur en het mannetje gecombineerd tot één enkel symbool. Daarnaast is de richting
van de pijl veranderd: wanneer je rechtdoor moet lopen staat de pijl met de punt naar boven in plaats van omlaag. De pijl met de punt naar beneden is in het nieuwe systeem gereserveerd voor plaatsen waar de route omlaag gaat, bijvoorbeeld als je een trap af moet.

Als je nog aanduidingen van de vorige generatie hebt hangen, hoeven die niet ineens allemaal vervangen te worden. Op nieuw te plaatsen borden moeten natuurlijk wel deze nieuwe pictogrammen staan. Wanneer de bordjes aan vervanging toe zijn, is dat een mooie gelegenheid om in één keer over te stappen op de nieuwe signalering. Het gebruik van oude en nieuwe signalering door elkaar kan verwarring oproepen en wordt daarom afgeraden.

Brand

Bij een beginnende brand is de reactie in de eerste minuten zeer bepalend voor het verloop. Wanneer de brand nog klein is, kan deze vaak nog relatief eenvoudig worden geblust. Wordt er niet direct adequaat gereageerd, dan is de kans groot dat de brand zich uitbreidt.

Het is dus belangrijk om direct te reageren op een beginnende brand. Hiervoor zijn in alle bedrijven blusmiddelen aanwezig. Voor brandblusmiddelen wordt de signaalkleur rood gebruikt. Zowel de blusmiddelen als de alarmknop moet worden aangegeven met het juiste pictogram.

Waarschuwingen, verboden en verplichtingen

Vluchtroutes en brandbestrijdingsmiddelen vind je in ieder bedrijf. Het maatwerk begint bij de categorieën waarschuwing, verbod en verplichting. Ook hiervoor gelden afgesproken pictogrammen, signaalkleuren en vormen. Een waarschuwingssymbool staat altijd in een gele driehoek met zwarte rand. Verboden zijn te herkennen aan de rode, ronde cirkel met de diagonale streep. Verplichtingen zijn opgenomen in een rond blauw vlak. Waarschuwingen, verboden en verplichtingen zijn altijd maatwerk: hiermee ga je in op de specifieke risico’s van jouw bedrijf. Hier kun je handig gebruik maken van de risicoanalyse.

Niet alleen het soort risico is hierbij belangrijk, maar ook de plaats. Rijden er bijvoorbeeld heftrucks rond? Dan is het belangrijk om daarvoor een waarschuwingsbord te plaatsen. Dit kan bij de toegang tot het terrein, wanneer je de voertuigen daar al direct kunt tegenkomen.

Rijden de heftrucks alleen rond in de assemblagehal? Dan is het beter om de waarschuwingen te plaatsen bij de toegangsdeuren tot de hal. Op die manier ontvang je de waarschuwing op het moment dat je de gevarenzone betreedt.

Gevaarlijke plaatsen

Signalisatie is meer dan alleen het plaatsen van de juiste borden en stickers. Als er gevaarlijke plaatsen zijn, moeten die ook worden gemarkeerd. Is er bijvoorbeeld een lage onderdoorgang waar mensen hun hoofd kunnen stoten? Breng dan (indien mogelijk) dempend materiaal aan met geel-zwarte markering. Zo is het gevaarpunt voor iedereen duidelijk en herkenbaar. Alle plaatsen waar een verhoogd risico is op vallen, struikelen, uitglijden of klemmen moeten op deze manier gemarkeerd worden.

Bij veel bedrijfsongelukken is een gemotoriseerd voertuig betrokken. Zeker in het geval van een botsing met een voetganger zijn de gevolgen vaak ernstig. Om dit soort ongevallen te voorkomen is het belangrijk om met markering op de grond aan te geven waar de voertuigen mogen komen en in welke zones er gelopen mag worden. Op die manier is ook snel duidelijk waar de gevarenzones zich bevinden: namelijk de plekken waar voertuigen
en wandelzones elkaar tegenkomen. Zorg dat hier duidelijk is aangegeven wie voorrang heeft, en dat zowel medewerkers als bezoekers op de hoogte zijn van deze afspraken! Aanvullende waarschuwingssymbolen kunnen hierbij helpen, zoals bijvoorbeeld stickers, borden of pictogrammen op de vloer.

Chemicaliën

Speciale zorg is nodig wanneer er in het bedrijf wordt gewerkt met chemicaliën. In ieder geval moeten deze stoffen goed gelabeld zijn. Bij een ongeval met chemische stoffen is het voor de hulpverleners namelijk erg belangrijk om precies te weten welke stoffen er betrokken zijn, zodat de hulp op maat geleverd kan worden. Specifieke gevaren worden per stof aangegeven met een gevaarsymbool in een rode ruit, bijvoorbeeld bij ontvlambare of giftige stoffen. Bedrijven die werken met chemicaliën moeten analyseren waar deze worden opgeslagen en controleren dat alle
voorraad is voorzien van de juiste pictogrammen.

Geef een reactie